تبلیغات
قابوسنامه - لیپید ها و کربوهیدراتها

لیپید ها و کربوهیدراتها

پنجشنبه 17 دی 1388 06:41 ب.ظ

نویسنده : پارسا قابوسی
ارسال شده در: زیست ،
لیپید ها و کربوهیدراتها
در ادامه مطلب
‌لیپیدهاو كربو هیدراتها


  ‌لیپیدها

آشنایی با ویژگی های ساختاری و عملكردی لیپیدها و اجزای تشكیل دهنده آن ها


  1 – مشخصات كلی لیپیدها و تقسیم بندی آن ها را بیان كنید؟

لیپیدها مولكول های زیستی هستند كه با خاصیت غیر محلول بودن در آب و محلول بودن در حلال های آلی مانند بنزن، كلروفرم و دی اتیل اتر مشخص می شوند. لیپیدها از نظر قطبی و غیرقطبی بودن در دو دسته جداگانه قرار می گیرند. تری اتیل گلیسرول ها و استرهای كلسترول در دسته لیپیدهای غیرقطبی قراردارند. لیپیدهای قطبی به علت داشتن بخش های هیدروفیل (آب دوست) و هیدروفوب( آب گریز) نامیده می شوند. فسفولیپیدها و اسفنگولیپدها در این دسته اند. لیپیدها می توانند با سایر د رشت مولكول ها تركیبات پیچیده ای به نام گلیكولیپید و گلیكوپروتئین را بسازند. از نظر ساختاری لیپیدها، در مقایسه با سایر درشت مولكول ها، كوچك هستند و واحد ساختاری آن ها، اسید چرب نام دارد. 


  2 – ویژگی ساختاری مهم اسیدهای چرب و نقش آنها را در لیپیدها شرح دهید؟

جزء اصلی سازنده لیپیدها را مونوكربوكسیلیك اسیدها با تعداد كربن زیاد (4 تا 30 كربن) در یك زنجیره دراز، تشكیل می دهند. اسیدهای چرب حاصل از منابع جانوری ، ساختاری ساده دارند ولی اسیدهای چرب گیاهی پیچیده ترهستند و عواملی مانند اپوكسی، هیدوركسی، كتو و حلقه های سیكلوپروپان به مولكول آن ها اضافه شده است. در باكتری ها نیز اسیدهای چرب ساختار پیچیده ای دارند و گاهی از زنجیره هیدروكربنی شاخه ای با حلقه های سیكلوپروپان تشكیل شده اند.
اسیدهای چرب به علت سمی بودن به صورت آزاد كم دیده می شوند و با ایجاد تركیب استرهای اكسیژن در ساختار لیپیدها شركت می كنند. پیوندهای استری نسبت به هیدرولیز اسیدی و قلیایی بسیار حساس هستند. برخی از اسیدهای چرب در مولكول خود فقط زنجیره هیدروكربنی ساده (پیوند یگانه) دارند و به نام اسیدهای چرب اشباع شده خوانده می شوند. اسیدهای چرب اشباع نشده در ساختار خود پیوند دو گانه دارند و نسبت به اسیدهای چرب اشباع شده دارای نقطه ذوب پائین تری می باشند و در حالت طبیعی به صورت مایع هستند. هم چنین وجود پیوند دو گانه در زنجیره ایزومری هندسی سیس و ترانس را به وجود می آورد. ایزومرهای ترانس پایدارترند و كمتر در ساختار اسیدهای چرب وارد می شوند. 


  3 – ساختار دو اسید چرب لینولئیك و استئاریك را بنویسید؟

اسید استئاریك
H3C(CH2)COOH
دارای 20 كربن است.
اسید استئاریك از دسته اسیدهای چرب اشباع شده می باشد كه دارای ساختمان فضایی زیگزاگی است. دارای یك گروه كربوكسیل (COOH)_ در یك انتها است و به آن زنجیره خطی درازی از هیدروكربنهای غیرقطبی متصل است. 


  اسید لینولئیك

 

دارای 18 كربن است و جزء اسیدهای چرب اشباع نشده می باشد كه اولین پیوند دو گانه در مولكول بین كربن شماره 9 و 10 ایجاد شده و پیوند دو گانه بعدی پس از اولین پیوند دو گانه به طرف متیل انتهایی و با فاصله یك متیل ایجاد شده و مولكول دارای 2 پیوند دو گانه است.
وجود پیوندهای دو گانه در مولكول موجب ایجاد خمیدگی در آن ناحیه می گردد. پس مولكول اسید لینولئیك دارای دو خمیدگی است. 


  4 – كوتاه نویسی در بیوشیمی را با ذكر مثال توضیح دهید؟

جهت كوتاه نویسی اسیدهای چرب و لیپیدها ، ابتدا تعداد كربن را می نویسند سپس تعداد پیوندهای دوگانه و در آخر شماره كربن واحد پیوند دو گانه را می آورند. در صورت لزوم، نوع ایزومری سیس یا ترانس با علامت اختصاری (C) برای سیس و (t) برای ترانس به شماره كربن های با پیوند دو گانه اضافه می شود. مثلاً اسید پالمتیك با 16 اتم كربن و بدون پیوند دو گانه به صورت 0:16 و اسید لینولئیك
(c12، c9)
2: 18
نمایش داده می شوند. 


  5 – صابونی شدن را تعریف كنید و چگونگی تشكیل رامولسیون ( تعلیق) توسط صابون ها را بیان كنید:

نمك سدیم یا پتاسیم اسیدچرب را ، صابون گویند، صابون های معمولی قدرت پاك كنندگی یا امولسیونه كردن مواد نامحلول در آب مانند: روغن، گریس و غیره را دارند. بدین ترتیب كه هیدروفوب صابونها به درون قطرات روغنی وارد و سرهای قطبی آن ها به طرف آب قرار می گیرند، در نتیجه صابون ها یك پوشش هیدروفوبی در حول ذره چربی ایجاد می كنند و امولسیون می سازند. نمكهای كلسیم و منیزیم اسیدهای چرب بسیار نامحلول هستند و توانایی امولسیونه كردن چربی ها را ندارند. 


  6 – مشخصات ساختاری و عملكردی تری اسیل گلیسرول ها و چگونگی دسته بندی آن ها را توضیح دهید؟

از ساده ترین لیپیدها می توان تری اسیل گلیسرولها را نام برد كه به ، چربی های خنثی و یا تری گلیسرید نیز معروف هستند.این تركیبات از استری شدن سه مولكول اسید چرب با گلیسرول به دست می آیند. تری اسیل هایی كه تنها از یك نوع اسید چرب به وجود آمده اند به تری اسیل گلیسرول های ساده معروفند و نامگذاری آنها بر اساس نوع اسید چرب شركت كننده صورت می گیرد. مثلاً اگر سه اسید چرب از نوع استئاریك موجود باشد، چربی حاصل تری استئارین می باشد. اگر دو یا چند نوع اسید چرب در تركیب تری اسیل گلیسرول بكار رفته باشد، تری اسیل گلیسرول های مركب خوانده می شوند و برای معرفی آنها از شماره كربن های گلیسرول استفاده می شود مانند :« استئاریل – 2 ، 3 – دی پالمیتویل گلیسرول» (بدین معنی كه به 1- C اسید استئاریك و به 2- C و 3-C هر كدام یك اسید پالمتیك متصل شده است)تری گلیسریدها ساختار هیدروفوب دارند. اكثر چربی های طبیعی مانند كره ، روغن جامد، مایع و مخلوطی از تری اسیل گلیسرول های ساده و مركب هستند. بافت آدیبوز (بافت چربی) بافتی است كه در یاخته های آن چربی ذخیره می شود. تری اسیل گلیسرول ها نیز مانند اسیدهای چرب در مجاورت سود یا پتاس به صورت صابون در می آیند. 


  7 – مشخصات فسفولیپدها را بیان كنید و علت نامگذاری آنها به آمفی پاتیك را توضیح دهید؟

فسفولیپیدها تركیبات باردار و ساختاری هستند. ساختار غشای پلاسمایی،‌غشای اندامك های یاخته ای و كلیه سیستمهای غشایی در یاخته اساساً از فسفولیپید ساخته شده اند. فسفولیپیدها هرگز به صورت ذخیره ای دیده نمی شوند. د راین تركیبات به كربن های شماره 1و 2 گلیسرول، ملكول اسید چرب اشباع شده یا اشباع نشده متصل است و كربن شماره 3 با اسید فسفریك پیوند استری دارد به همین دلیل مولكول از نظر ساختاری دارای یك سر قطبی و یك دم غیرقطبی است. فسفولیپیدها اكثراً فسفرگلیسرید نامیده می شوند. این تركیبات دارای یك الكل نوع دوم هستند كه به اسید فسفریك متصل می شوند. همه فسفولیپیدها در PH خنثی یك بار منفی بر روی مولكول فسفات دارند، به علاوه اگر الكل هم دارای یك یا چند بار مثبت و منفی باشد آنها را لیپیدهای باردار و قطبی می نامند و به دلیل داشتن دو بخش قطبی و هیدروفوب در خود، آمفی پاتیك خوانده می شوند. 


  8 – اسفنگولیپید چه نوع تركیبی است؟

اسفنگولیپیدها دسته دیگری از لیپیدهای ساختار هستند كه دارای یك سر قطبی و دو دم غیر قطبی هستند.
دم آنها شامل یك مولكول اسید چرب و یك ملكول آمینو الكل به نام اسفنگوزین یا یكی از مشتقات آن است. به بخش سرقطبی آن ها تركیباتی مانند اتانول امین، كولین متصل است. تركیب اسیدچرب با اسفنوگوزین، سرامید خوانده می شود. از مهم ترین اسفنگولیپیدها می توان اسفنگومیلین ها، سربوزیدها و گانگلیوزیدها را نام برد. اسفنگومیلین ها در یاخته های عصبی غلاف میلین را تشكیل می دهند و در سایر یاخته های جانوری دیده می شوند . سر بروزیدها فاقد سرقطبی هستند و در این ناحیه یك مولكول قند به خصوص از نوع لاكتوز دارند. گانگلیوزیدها از لیپیدهای پیچیده هستند. 


  9 – تركیب 1. پالمتیویل 2. اولئیل – فسفاتیدل كولین جزء كدام یك از تركیبات لیپیدی است و در صورتی كه این تركیب در آب قرار گیرد چه اتفاق می افتد؟

یك تركیب فسفاتیدیل كولین و جز فسفولیپیدهای قطبی می باشد. دارای یك سرقطبی (كولین) و دو دم غیرقطبی است. اسید پالمتیك یك اسید چرب اشباع شده متصل به 1-C و اسید اولئیك اسید چرب اشباع نشده متصل به C-2 می باشد. لیپیدهای قطبی به علت داشتن سرقطبی و دم هیدورفوب آمفی پاتیك هستند كه در آب و سیستم های آبی نامحلول می باشند. با وارد شدن به آب، سرقطبی آنها به طرف مولكول های آب و دم غیر قطبی به طرف خارج كشیده می شود و غشای تك لایه ای در سطح آب ایجاد می كنند. هم چنین لیپیدهای قطبی می توانند در آب غشای دو لایه ایجاد كنند در این حالت بخش هیدروفوب لیپیدها بطور منظم مجاور هم آرایش یافته و بخش های قطبی دور از هم و در مجاورت آب قرار می گیرند. سیسل ها نیز با وارد شدن لیپیدهای قطبی در آب و آرایش مولكول های آن ها ایجاد می شوند. فسفولیپیدها می توانند حفره های بسته ای با شكل اختصاصی ایجاد كنند كه به نام لیپوزوم معروف می باشند. 


  10 – ساختار لیپوپروتئینها و جایگاه آنها در مدل موزائیك روان غشای یاخته را شرح دهید؟

لیپو پروتئین ها اساس ساختار غشاهای یاخته ای را تشكیل می دهند. دو تركیب لیپید و پروتئین به شكل منظم در این ساختار وجود دارند. لیپیدها از نوع آمفی پاتیك و به طور عمده شامل فسفولیپید و گلیكولیپیدها هستند.
پروتئین های شركت كننده در ساختار غشا بر دو نوع می باشند. پروتئین هایی كه بار دارند و به علت ماهیت قطبی بودن خود به طور خارجی به غشا متصل اند كه پروتئین های محیطی نامیده می شوند. دسته دیگر پروتئین های داخلی هستند كه یا به طور كامل هیدورفوب بوده و در بین دو لایه فسفولیپید قرار دارند و یا بخشی از مولكول هیدورفوب و بخش دیگر باردار است و در مجاور سرقطبی فسفولیپیدها و در سطح بیرونی غشا قرار می گیرد و بخش هیدورفوب در بین دو لایه فسفولیپید وارد می شود. بیشتر اسیدهای چرب لایه های فسفولیپیدی از نوع اسیدهای چرب غیراشباع كه نقطه ذوب پایینی دارند می باشند. وجود این اسیدهای چرب حالت روانی خاصی به غشا می دهد و سنیگرونیكولسون با نام مدل «موزائیك روان» نامیده می شوند. 


  11- لیپیدهای ساده را تعریف كنید؟

اسید چرب در ساختار لیپیدهای ساده وجود ندارد و از مهم ترین آن ها می توان به استروئیدها و ترپن ها اشاره كرد. استروئیدها تركیب های حلقوی درشت مولكولی هستند كه سردسته آنها استرول ها هستند و مهم ترین آنها كلسترول است. نمك های صفرای، هورمونهای جنسی ، ویتامین های محلول در چربی مثل D,k از این گروهی باشند. كلسترول در ساختار غشاهای یاخته ای هم وارد می شود. 


  سؤالات تستی
1 – این تركیبات در آب نامحلول، ولی در حلال های آلی مانند بنزن ، كلروفرم محلول هستند؟

الف) اسیدهای چرب
ب) لیپیدها
ج) پروتئین ها
د) ویتامین ها
گزینه ب

2 – این تركیبات دارای یك گروه كربوكسیل (COOH_) در انتها و زنجیره هیدروكربنی ساده (پیوند یگانه) می باشند؟
الف) اسیدهای چرب اشباع شده
ب) اسیدهای چرب اشباع نشده
ج) پروتئین ها
د) ویتامین ها
گزینه الف

3- وجود آن در مولكول موجب ایجاد خمیدگی در آن ناحیه می گردد؟
الف) گروه كربوكسیل (COOH_)
ب) گروه كتو
ج) پیوندیگانه
د) پیوند دو گانه(مضاعف)
گرینه د

4 – علامت اختصاری «C» و «T» برای كدام ایزومری استفاده می شود؟
الف) آلفا – بتا
ب) اپی مرها
ج) سیس و ترانس
د) ایزومر لوزی
گزینه ج

5 – تری گلیسرید نام دیگر كدام یك از تركیبات زیر است؟
الف) لیپوپروتئین ها
ب) اسفنگولیپیدها
ج) تری اسیل گلیسرول ها یا چربیهای خنثی
د) فسفو لیپیدها
گزینه ج

6 – تری پالمتین چه تركیبی است؟
الف) تری اسیل گلیسرول ساده با سه اسید چرب از نوع اسید پالمتیولئیك
ب) تری اسیل گلیسرول ساده با سه اسید چرب از نوع اسید پالمتیك
ج) تری اسیل گلیسرول مركب با سه اسید چرب از نوع اسید پالمتیك
د) تری اسیل گلیسرول مركب با سه اسید چرب از نوع اسید پالمیتولئیك
گزینه ب 

7 – بافت آدیبوز چه نوع بافتی است؟ الف) غشای تك لایه ای
ب) غشای دو لایه ای
ج) بافت غشای یاخته ای
د) بافت چربی كه دریاخته های آن چربی ذخیره می شود
گزینه د

8 – بر خلاف تری گلیسیریدها این تركیبات باردار و ساختاری هستند و دارای یك الكل نوع دوم هستند كه به اسید فسفریك متصل می باشند.
الف) فسفو لیپیدها
ب) اسفنگولیپدها
ج) لیبوپروتئین ها
د) اسیدهای چرب
گزینه الف

9 – آمفی باتیك چیست؟
الف) لیپیدهای غیر قطبی
ب) لیپو پروتئین ها
ج) لیپیدهای قطبی با سر قطبی و دم هیدروفوب
د) لیپیدهای قطبی با سر قطبی و دم هیدورفیل
گزینه ج

10 – ساختار لیپیدهای آمفی پاتیك در محیط آبی به چند صورت است، نام ببرید؟
الف) 2 صورت ، لیپوزوم – میسل
ب) 2 صورت ، قطبی و غیر قطبی
ج) 4 صورت ، غشای دو لایه – غشای تك لایه – لیپوزوم – میسل
د)2 صورت ، غشای دو لایه – غشای تك لایه
گزینه ج

11 - لیپیدهای ، لیپو پروتئین ها از چه نوعی هستند؟
الف) فسفو لیپید ها و گلیكولیپیدها
ب) اسفنگوزین
ج) اسفنگولیپیدها
د) فسفو لیپیدها و اسفنگولیپیدها
گزینه الف

12 – سینگرو نیكولسون چه مدلی را برای غشاهای سلولی ارایه داده است؟
الف) سرقطبی با دم غیرقطبی
ب) مدل هیدورفوب
ج) طرح كلی غشای یاخته ای تك لایه ای
د) مدل موزائیك روان
گزینه د

13 ) استروئیدها و ترین ها جزء كدام دسته از تركیبات هستند ؟
الف) لیپید ساده با اسید چرب
ب) لیپید مركب كه اسید چرب ندارند
ج) لیپیدهای مركب با اسید چرب
د) لیپیدهای ساده ای كه اسید چرب ندارند
گزینه د 



دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -